Voor wat betreft e-readers ben ik een early adapter. Mijn Kobo Aura is mijn vijfde al, en alles bijeengenomen is het de beste en prettigste reader die ik ooit heb gehad. Iets groter en zwaarder dan mijn vorige – een Sony PRS-T3 – maar wel stevig, lekker handzaam formaat, luxueus ogend en met een gladde voorkant zonder “bezel”: zo’n opstaand randje rond het touchscreen waar op den duur altijd moeilijk verwijderbare rommel tussen blijft zitten.
De bediening is simple comme bonjour. Er staat me vaag bij dat ik ooit een handleiding heb gezien maar die heb ik nooit nodig gehad; een half uurtje spelen en je hebt de bediening volledig in je vingers. Het scherm reageert opmerkelijk vlot.
Hét grote pluspunt van de Kobo Aura is de ingebouwde schermverlichting: wit LED dat een mooi, egaal strijklicht over het hele scherm geeft, waardoor het er nog meer uitziet als echt papier – de achtergrond van een E-inkscherm is altijd wat aan de donkere, grauwe kant en dat valt door deze verlichting volledig weg. Ik heb het licht vrijwel altijd aan (behalve met de zon rechtstreeks in de rug) en desondanks is de batterijduur dik in orde; ik heb mijn Aura nu ruim anderhalf jaar en ik heb nog nooit zonder prik gezeten.
Daardoor heb ik nooit precies kunnen vaststellen hoe lang hij het volhoudt op een volle lading, maar twintig uur lezen met verlichting haalt hij ruim en binnen dat tijdsbestek is er altijd wel een stopcontact in de buurt. Opladen met de door CoolBlue meegeleverde lader gaat lekker snel en hoeft, althans bij mij, niet vaker dan om de vier à vijf dagen.
Hij heeft wel een paar merkwaardige, soms hinderlijke trekjes. Ik maak van de gelegenheid gebruik om uit te leggen hoe je die simpel kunt omzeilen; misschien hebben andere CoolBlue-klanten die een Kobo Aura kopen iets aan mijn tips. Dit wordt dan ook een onevenredig lange review – waarvan akte en waarvoor excuses.
Het enige echte minpunt van de Aura is het ietwat klunzige bladwijzersysteem. Bladwijzers worden (in het menuscherm “notities”) geïdentificeerd met het tekstje “xx procent in hoofdstuk” en een datum. Héél erg onhandig als je veel bladwijzers hebt gezet; dan zie je door de bomen het bos niet meer. Een paar regels tekst uit het boek ter hoogte van de bladwijzer zou veel beter houvast geven om ze van elkaar te onderscheiden.
Zeer vervelend is het dat bladwijzers zijn ondergebracht in hetzelfde menuscherm als kanttekeningen en dat je ze vanuit dat scherm niet individueel kunt verwijderen, alleen maar allemaal tegelijk. Dan ben je dus ook je kanttekeningen kwijt.
Individueel verwijderen kan alleen maar door de bladwijzermarkering (een ezelsoortje) opnieuw aan te tikken. Dat zou op zichzelf, hoewel omslachtig, nog overkomelijk zijn, maar helaas verdwijnen die ezelsoortjes meestal stomweg in het elektronische niets wanneer je de lettergrootte wijzigt. De bladwijzers blijven dan wel bestaan, maar je vindt ze alleen nog terug in dat notities-menuscherm en niet meer in het boek zelf.
De lettergrootte kun je wijzigen door te “pinchen” maar gelukkig kun je die pinchmogelijkheid uitschakelen; er is een mate van Fingerspitzengefühl voor nodig die ik niet bezit. In het begin overkwam het me herhaaldelijk dat ik plotseling tegen veel te grote of veel te kleine letters aankeek wanneer ik de schermverlichting wilde aanpassen – dat kan door verticaal swipen met twee vingers en is juist weer wèl heel handig. Vanuit het menu aan de bovenkant van het scherm kun je er overigens ook een schuifregelaartje voor oproepen.
De lettergrootte laat zich veel gemakkelijker wijzigen vanuit het menu aan de onderkant van het scherm, waar je hem vrijwel traploos kunt aanpassen met alweer zoÂ’n schuifje. Er zijn ook schuifjes voor de regelafstand, de marges en (in het submenu “geavanceerd”) voor de dikte van de letters.
Helaas werken die functies niet allemaal voor alle e-boeken. De lettergrootte doet het vrijwel altijd, de regelafstand en de marges niet altijd, en de letterdikte (evenals het al dan niet uitvullen van de regels) vaak niet.
Het ene e-boek is het andere niet – een technische uitleg valt buiten het kader van deze review – en de software van de Kobo Aura is in de eerste plaats berekend op e-boeken uit de Kobo Shop. Daarmee werken al die functies vlekkeloos, en heb je in het onderste menu ook nog een totaal overbodige extra optie die een soort van tijdstatistiek bijhoudt: hoe lang je al bezig bent met lezen van het onderhavige boek en hoe lang je nog moet.
Er is (onder “instellingen” > “leesinstellingen”) ook nog een maffe optie “Bekijk je leesstatistieken en verdien prijzen bij Kobo bij belangrijke lees-mijlpalen”… Aan dat soort wetenschap, laat staan aan beloninkjes, heb ik boodschap noch behoefte. Mijn middelbare schooltijd heb ik allang achter me gelaten en die optie heb ik dan ook uitgeschakeld. De “prijzen” zullen overigens wel neerkomen op kortingen in de Kobo Shop.
Kobo blijkt namelijk een ergerlijke neiging tot koppelverkoop te hebben. Ze doen net of je voor je e-boeken totaal afhankelijk bent van hun Kobo Desktop-programma en hun Kobo Shop, hetgeen uiteraard niet het geval is. Als je de Aura aan je computer hangt, kun je hem benaderen via de verkenner alsof het een USB-stick is. Kopieer je e-boekbestanden zonder Adobe DRM (en nee, ik ga niet uitleggen hoe gemakkelijk je dat kunt slopen) er naartoe en je kunt ze lezen. Het maakt niet uit waar je ze neerzet; de Aura vindt ze altijd. Desgewenst kun je voor de overzichtelijkheid een mappenstructuur maken.
Ik koop uit principe geen boeken meer bij Kobo; hun opdringerige marketingstrategie zint me niet, en hun beveiliging nog minder.
Gelukkig hebben vrijwel alle Nederlandse uitgevers inmiddels gekozen voor beveiliging met digitaal watermerk – daar heb je als koper geen last van. Adobe DRM is hoogst ergerlijk. Daarmee kun je je e-boeken uitsluitend lezen op “geautoriseerde” apparaten, hetgeen zoiets is als een papieren boek dat plotseling verdampt wanneer je het in een andere boekenkast zet (en dat autoriseren is één doffe, pinnige technische ellende, maar daar gaat het nu niet over).
Kobo voorziet zijn boeken meestal van Adobe DRM. Dat koop ik pas sinds ik weet hoe ik het moet verwijderen, maar mijn laatste aankoop bij de Kobo Shop bleek beveiligd te zijn met iets anders dat specifiek is voor Kobo; ik kon dat e-book alleen maar rechtstreeks vanaf de shop op m’n reader zetten en tot op heden ben ik er niet in geslaagd om het zelfs maar terug te vinden in de verkenner. Dat boek ben ik dus voorgoed kwijt wanneer de Aura aan het eind van z’n levensduur is… Grrr!
Voor straf koop ik nooit meer een boek van ze, temeer omdat ze in de shop niet aangeven of, en zo ja hoe, de boeken beveiligd zijn.
Het Kobo Desktop-programma heb je overigens wel nodig voor het updaten van de reader-software. Daarbij krijg je te maken met een opgedrongen service van Kobo waaraan ik net zo min behoefte heb als aan hun lullige leesstatistiekjes: je e-boeken synchroniseren in de Kobo-cloud.
Het voordeel van dat laatste zou zijn dat je, via wifi, je e-boeken overal ter wereld kunt lezen op al je apparaten. Voor mij hoeft dat niet. Ik lees ze uitsluitend op m’n Aura en bovendien heeft Kobo niks te maken met wat ik lees – wie weet geven ze het door aan de NSA. ;-)
Helaas zijn de software-updates onverbrekelijk gekoppeld aan die cloudsynchronisatie en Kobo kondigt updates nooit aan; men is blijkbaar van mening dat de klant daar z’n mooie hoofdje maar beter niet over kan breken.
Ik ben er één keer ingetrapt en toen bleek het synchroniseren nog onevenredig lang te duren ook. Ik heb een slordige 2.300 e-boeken in m’n Aura zitten en ik was meer dan een half etmaal verder voordat hij eindelijk klaar was; veel te veel tijd voor een simpele update van de readersoftware.
Sindsdien ontwijk ik dat gesynchroniseer door mijn boeken niet in het interne geheugen te zetten, maar op een micro-SD-kaartje. Als ik de software wil updaten, haal ik eerst dat kaartje uit de Aura – schakel ’m wel eerst helemaal uit voordat je dat doet – dan updeet ’ie alleen de software. Na het synchroniseren opnieuw uitschakelen, kaartje er weer in, inschakelen en klaar is kees! Het blijft natuurlijk wel een kwestie van trial and error, omdat je nooit weet of er überhaupt wel een update is.
Wat was er verder nog… Oh ja! Op het eerste gezicht lijkt de bibliotheek geen zoekfunctie te hebben; erg onhandig wanneer je veel e-boeken hebt.
Het duurde even voordat ik doorkreeg dat die zoekfunctie er wel degelijk is. Hij zit, heel onlogisch maar geheid ook weer ten faveure van de koppelverkoop, onder het rechthoekje met de tekst “In Shop zoeken” bovenaan in het beginscherm. Tik dat aan, tik vervolgens op “Shop”, daarna op “Bibliotheek” en je kunt in je Kobo Aura zoeken op trefwoorden in titels en auteursnamen.
Als je “Shop” kiest, probeert de Aura via wifi contact te maken met de Kobo Shop, ofwel je krijgt een melding dat wifi uitgeschakeld is. Dat laatste is overigens een goed idee; het spaart de batterij en voorkómt ongewenste cloudsynchronisatie.
Tenslotte: laat dit lijvige verhaal je niet afschrikken. Ondanks die paar mineure negatieve trekjes is en blijft de Kobo Aura echt de beste, meest fantastische reader die ik ooit heb gehad!
